Historie

Het Elisabeth Strouven Fonds is opgericht in 1963 als Stichting Elisabeth Strouven, door het toenmalige Burgerlijk Armbestuur van Maastricht, de rechtsvoorganger van Envida. Het Burgerlijk Armbestuur heeft zich sinds de Napoleontische tijd bekommerd om zieke, oude, gehandicapte en arme inwoners van Maastricht. De oprichting van de stichting was een rechtstreeks gevolg van de invoering van de Algemene Bijstandswet.

In deze wet werd vastgelegd dat elke inwoner van Nederland die niet in zijn onderhoud kan voorzien, recht heeft op hulp en steun van de overheid. Sinds de invoering van de bijstandswet is de armenzorg niet langer een zaak van burgerlijke en parochiële armbesturen, maar van de overheid en dan met name van de gemeentelijke sociale diensten. Op veel plaatsen in Nederland werden de armbesturen dan ook opgeheven en het vermogen verviel aan de overheid. Na intensief overleg tussen rijksoverheid, gemeenten en armbesturen werd de afspraak gemaakt dat armbesturen die waren ontstaan vóór 1912, een deel van hun vermogen zouden mogen behouden voor taken op sociaal gebied die niet of nog niet door de overheid werden uitgevoerd.

Vermogen voormalig armbestuur naar stichting

In Maastricht werd graag gebruik gemaakt van deze mogelijkheid en in overleg met het gemeentebestuur werd een vermogen met een waarde van 10 miljoen gulden afgezonderd, om met de opbrengsten van dit vermogen hulp en bijstand te kunnen verlenen aan organisaties en instellingen werkzaam in de sociale sector binnen de gemeente Maastricht. Voor dit doel werd een aparte stichting opgericht. De naamgeving verwijst naar de historische figuur Elisabeth Strouven, die in 1628 aan de Calvariestraat in Maastricht een begin heeft gemaakt met de opvang van zieken en gebrekkigen. Het bestuur werd gevormd door het algemeen bestuur van het Burgerlijk Armbestuur, waarvan de leden in die tijd werden benoemd door en voor een deel zelfs uit de gemeenteraad.

Hoe het verder ging

Het Burgerlijk Armbestuur ging zich vanaf de splitsing in 1964 vooral toeleggen op de zorg voor ouderen in verpleeg- en verzorgingshuizen. Per 1 januari 1997 werden in het kader van de statuswijziging de banden tussen de gemeentelijke overheid en het Burgerlijk Armbestuur doorgesneden. Het Burgerlijk Armbestuur ging vanaf die datum verder onder de naam Stichting BA. Met deze stappen kwam indirect ook Stichting Elisabeth Strouven op grotere afstand van de gemeente te staan. Op dat moment is met de gemeente een convenant gesloten om te waarborgen dat de middelen van Stichting Elisabeth Strouven beschikbaar blijven voor doelen in de stad Maastricht.

Op eigen benen

Tussen Stichting Elisabeth Strouven en Stichting BA bleven lang innige banden bestaan. Er was sprake van verwevenheid op het niveau van toezichthouders, directie/bestuur en uitvoering. Stichting BA veranderde in 2005 haar naam in Vivre. Onder deze naam fuseerde het vervolgens in 2014 met GroenekruisDomicura tot Envida. Deze fusie en de daarmee samenvallende stelselwijziging in de gezondheidszorg (en in het bijzonder de grote rol die gemeentes daarmee in de gezondheidszorg toebedeeld kregen) leidde tot het besef dat beëindiging van genoemde verwevenheid tot zuiverder verhoudingen zouden leiden. Aanvang 2013 werd een statutenwijziging doorgevoerd welke al een zekere mate van ontvlechting betekende. Per 1 januari 2016 is een nieuwe statutenwijziging ingegaan, die, naast een uitbreiding in doelstellingen en ambitieniveau, als belangrijkste kenmerk heeft dat Stichting Elisabeth Strouven en Envida volledig ontvlecht werden. Vanaf dat moment opereert het vermogensfonds zelfstandig onder de naam Elisabeth Strouven Fonds. Voor meer informatie over het vermogen van het Elisabeth Strouven Fonds en hoe het beheerd wordt, klik hier.

Naamgever Elisabeth Strouven

Als naamgever van het fonds is gekozen voor een bijzondere vrouw, Elisabeth Strouven. In de zeventiende eeuw wijdt deze Maastrichtse haar leven aan de zieke en arme medemens. Ze verzorgt onder meer mensen met geestelijke problemen, pestlijders en zelfs krijgsgevangenen uit het Spaanse leger.
Elisabeth Strouven is de oprichtster van het voormalige klooster-gasthuis Calvariënberg in de stad. Ter herinnering aan haar 350e sterfdag, verscheen 'In de geest van Elisabeth Strouven', haar levensverhaal in haar eigen woorden.

Elisabeth Strouven